Ik ben al een tijdje bezig met een echte avondroutine. Jullie kennen mij inmiddels, ik hou van een beetje structuur: rond negen uur mijn scherm weg, een kopje kruidenthee, een paar bladzijden lezen en daarna mijn skincare voor het slapen. Op papier klinkt het bijna nagenoeg perfect, en het werkt ook goed. Ik val sneller in slaap dan vroeger, toen ik nog met mijn telefoon in bed lag te scrollen.
Alleen op één punt schiet mijn hele routine tekort: zodra het licht uit is en het echt stil wordt, gaat mijn hoofd juist aan. Dan komt ineens dat gesprek van die dag terug, of die ene taak die ik nog niet had afgerond, of een opmerking die ik verkeerd had kunnen opvatten. Precies op het moment dat ik zou moeten ontspannen, begint het piekeren.
Waarom een goede avondroutine het piekeren niet automatisch stopt
Ik dacht altijd dat een rustgevende avond vanzelf tot een rustig hoofd zou leiden. Logisch ook, want minder schermtijd en meer ontspanning kunnen echt helpen om sneller in slaap te vallen. Maar piekeren blijkt iets anders te zijn dan gewoon ‘nadenken’. Ik las hier laatst iets treffends over van Amber Bloemendaal, coach Amsterdam: “Wie ‘s avonds piekert, is meestal niet met het onderwerp van dat moment bezig, maar met een idee dat al veel langer meeloopt, zoiets als ‘ik moet het beter doen’. Een ontspannen avond helpt je lichaam tot rust te komen, maar die achterliggende gedachte verdwijnt daar niet automatisch mee.”
Dat zette me aan het denken. Want als ik terugkijk naar de laatste weken, ging mijn gepieker eigenlijk steeds over hetzelfde soort dingen: of ik iets wel goed genoeg had aangepakt, en wat andere mensen daarvan zouden vinden. De onderwerpen wisselden (een werkoverleg, een appje, een taak op mijn to-do-lijst), maar de kern bleef steeds hetzelfde.
Wat ik nog miste in mijn routine
Ik ben altijd goed geweest in het vinden van praktische tips en trucjes, dat weten jullie van me. Een piekermomentje inplannen overdag, mijn gedachten opschrijven, een korte ademhalingsoefening: ik heb het allemaal weleens geprobeerd, en het helpt soms best aardig voor die ene avond. Maar de volgende avond ligt er gewoon weer een nieuw onderwerp klaar om over te malen.
Nieuwsgierig naar waarom dat zo hardnekkig is, ging ik op zoek naar meer achtergrond en kwam terecht bij een uitleg over stoppen met piekeren in bed. Daaruit bleek dat piekeren eigenlijk een denkpatroon is dat je brein steeds makkelijker gebruikt, hoe vaker je erin terechtkomt. Dat verklaart precies waarom losse trucjes vooral symptomen aanpakken: ze geven je hoofd voor die ene avond iets anders te doen, maar het onderliggende patroon blijft gewoon liggen, klaar om zich de volgende keer weer te melden.
Mijn conclusie voor nu
Mijn avondroutine houd ik zeker aan, want minder schermtijd en een rustig ritueel voor het slapen blijven volgens mij altijd een goed idee. Maar ik ben me nu ook meer gaan afvragen wat er eigenlijk achter mijn piekeren zit, in plaats van alleen te zoeken naar een trucje om er in het moment vanaf te komen. Dat is een minder makkelijke vraag dan “welke thee helpt tegen piekeren”, maar wel eentje die volgens mij op lange termijn veel meer oplevert. Ik hou jullie op de hoogte of dat bij mij ook echt gaat werken.
